Քանաբալտ

Canabalt-ը մինիմալիստական անվերջ ռաններ է, որտեղ դու գրասենյակային աշխատողի դերում փախչում ես կործանվող քաղաքի տանիքներով՝ ընդամենը մեկ կոճակի օգնությամբ հատելով անդունդներ ու ցատկելով բեկորների վրայով:

Canabalt-ում դու խաղում ես անանուն մի մարդու դերում, ով խուճապահար փախչում է գրասենյակից՝ անհասկանալի աղետի մեջ ցատկելով պատուհանից: Շուրջ քեզ քաղաքը փլուզվում է. շենքերն ընկղմվում են, հորիզոնում հսկայական մեքենաներ կամ նավեր են երևում, հեռվից պայթյուններ են հնչում, և միակ հասկանալի ծրագիրն ուղղակի առաջ վազելն է՝ տանիքից տանիք:

Խաղը գրեթե ոչինչ չի բացատրում բառերով. պատմությունը դու ինքդ ես կարդում այն ամենից, ինչ տեսնում ես — ֆոնային պայթյուններ, ընկնող առարկաներ, երկնքում խորհրդավոր մեքենաներ: Սա խաղի աշխարհը դարձնում է լարված ու միաժամանակ թողնում է տեղ երևակայությանը. հասկանալի է, որ ինչ-որ շատ վատ բան է տեղի ունեցել, և քո խնդիրն է մի փոքր էլ դիմանալ, մինչ շուրջ ամեն ինչ փլուզվում է:

Հիմնական մեխանիկան. մեկ ցատկ — ողջ խաղը

Canabalt-ը «մեկ կոճակով» ռաններ է. հերոսն ինքն է վազում, իսկ դու կառավարում ես միայն ցատկը: Սեղմում ես կոճակը — հերոսը ցատկում է անդունդի կամ արգելքի վրայով; ավելի երկար ես պահում — ցատկն ավելի բարձր ու երկար է դառնում: Ժամանակի ընթացքում վազքի արագությունը մեծանում է, և արգելքներին արձագանքում ես բառացիորեն բաժանված վայրկյանների ընթացքում:

Նպատակը պարզ է. վազել հնարավորինս հեռու՝ չընկնելով անդունդ և չզոհվելով մահաբեր արգելքներից: Յուրաքանչյուր վազքից հետո խաղը ցույց է տալիս քո արդյունքը մետրերով, և կարող ես անմիջապես սկսել նոր վազք՝ փորձելով գերազանցել քո սեփական ռեկորդը:

Աղետի մթնոլորտ

Canabalt-ի տեսողական ոճն անմիջապես ճանաչելի է. ամեն ինչ կատարված է սև-սպիտակ գամմայով, մոխրի երանգներով, շենքերի, տեխնիկայի ու հենց հերոսի հստակ ուրվագծերով: Ֆոնում երևում են ավերածություններ — փլուզվող տանիքներ, ընկնող հսկայական մեքենաներ կամ նավեր, որոնք երբեմն հիշեցնում են արտագնդային հսկա նավեր կամ մարտական մեքենաներ:

Այս իրադարձությունները ֆոնում են ընթանում, բայց ուժեղ ազդեցություն ունեն տրամադրության վրա. նույնիսկ եթե հանգիստ ցատկում ես արկղերի ու ճեղքերի վրայով, աշխարհն ամբողջությամբ ու վերջնականապես կփլուզվի — այս զգացողությունը չի անհետանում: Մինիմալիստ գրաֆիկայի շնորհիվ ամեն ինչ կոկիկ ու հասկանալի է. հեշտությամբ տարբերում ես տանիքների եզրերը, պատուհանները, արկղերն ու բացվածքները, իսկ ավելորդ մանրամասներ, որոնք կարող էին շեղել ուշադրությունը, պարզապես չկան:

Ձայն ու երաժշտություն

Canabalt-ի երաժշտությունն առանձին ուժեղ կողմ է: Ամենահայտնի треком-ը «Run!»-ն է կոմպոզիտոր Danny Baranowsky-ի կատարմամբ, որը ռիթմ է հաղորդում ու ավելացնում անհանգստության ու շտապողականության զգացողություն: Հնչում են նաև այլ կոմպոզիցիաներ, օրինակ «Daring Escape»-ը, բայց ընդհանուր առմամբ սաունդթրեքը կառուցված է այնպես, որ ընդգծի խաղի լարված ու արագ ռիթմը:

Շրջապատի ձայներն էլ են աշխատում մթնոլորտի համար. լսում ես ջարդվող ապակու ձայնը, երբ հերոսն ու ճախրում պատուհաններից, կոշտ հարվածներ վայրէջքների ժամանակ, բեկորների ընկնելու ձայներ ու ֆոնում հնչող հզոր փլուզումների գռռոց: Երաժշտության հետ միասին սա նույնիսկ կարճ վազքները դարձնում է հուզականորեն հագեցած. 30–40 վայրկյանի ընթացքում հասցնում ես զգալ և արագացումը, և խուճապը, և անխուսափելի կործանումը:

Արգելքներ ու բնորոշ իրավիճակներ

Վազքի ընթացքում անընդհատ հանդիպում ես կրկնվող, բայց կոմբինացիայով փոփոխվող իրավիճակների.

• Արկղեր ու գրասենյակային աթոռներ

Այս առարկաները ճանապարհին կանգնած են ու հերոսին անմիջապես չեն սպանում, բայց բախման դեպքում ուժեղ կտրուկ են արագությունը: Արագության կորուստը վտանգավոր է, բայց երբեմն օգտակար. դանդաղելուց հետո ավելի հեշտ է ցատկել համեմատաբար փոքր ճեղք անցնելու համար:

• Ճեղքեր շենքերի միջև

Տների արանքի անդունդները գլխավոր մահաբեր արգելքն են. սխալ ժամկետ ընտրեցիր կամ արկղերից հետո չափից շատ դանդաղեցիր — հերոսն ընկնում է, և վազքն ավարտվում է: Ճեղքերի լայնությունը կախված է հերոսի ընթացիկ արագությունից. որքան արագ ես, այնքան մեծ կարող է լինել հեռավորությունը, բայց խաղը հաշվարկում է այն այնպես, որ տեսականորեն ցատկը հնարավոր լինի:

• Միջանցքներ ու պատուհաններ

Երբեմն հերոսը կրկին ներս է մտնում շենք, անցնում միջանցքով, ապա ջարդում պատուհանը և նորից թռչում դուրս՝ տանիքներ: Այդ անցուղիների բարձրությունն ու լայնությունն էլ կախված են արագությունից. մեծ արագության ժամանակ միջանցքները բարձրանում են, ինչն ազդում է ցատկի հետագծի վրա:

• Փլուզվող հարթակներ ու «հատուկ» շենքեր

Որոշ պահերի տանիքները սկսում են ընկնել կամ փլուզվել, երբ վազում ես դրանց վրայով, իսկ սովորական տների մեջ պարբերաբար հանդիպում են «հատուկ» շենքեր՝ կռունկներով, ռումբերով, առանձնահատուկ կառույցներով: Նման ներդիրները բազմազանություն են ավելացնում ու ստիպում անընդհատ հարց տալ. «Ի՞նչ կլինի հաջորդ շենքի վրա»:

• Ռումբեր ու այլ վտանգներ

Խաղի մի շարք տարբերակներում հերոսի ճանապարհին կարող են ռումբեր ընկնել, որոնց վրայով պետք է ցատկել. հերոսին դիպչելը նշանակում է ակնթարթային մահ: Սա անսպասելի իրավիճակների ևս մեկ աղբյուր է, երբ արագ պետք է որոշել՝ ցատկե՞լ հիմա, թե՞ սպասել հարմար պահի:

Արագություն, ռիթմ ու դանդաղեցման «հնարքը»

Canabalt-ի ամենահետաքրքիր զգացողություններից մեկն արագության հետ աշխատելն է: Հերոսը աստիճանաբար արագանում է. սկզբում ամեն ինչ պարզ է թվում, բայց մի քանի տասնյակ վայրկյան անց հեռավորությունները այնքան արագ են սահում, որ յուրաքանչյուր ցատկ ռիսկի է վերածվում:

Խաղը հատուկ կառուցված է այնպես, որ արագությունն ու արգելքները կապված լինեն.

• որքան արագ ես վազում, այնքան մեծ կարող է լինել ճեղքը տների միջև;

• արկղի հետ բախումն անմիջապես կտրում է արագության մի մասը, բայց ավելացնում արագացումը, որպեսզի կարողանաս ավելի շուտ «վերադառնալ ռիթմ»;

• ցատկի երկարությունն ու բարձրությունը կախված են նրանից, թե որքան ժամանակ ես պահում կոճակը և ինչ արագությամբ ես վազում:

Այդ պատճառով չափից հաճախ ու բարձր ցատկելը, հատկապես Elky-ի տարբերակում, որտեղ սա առանձին նշված է, կարող է վնասակար լինել. դանդաղում ես ու ռիսկ ես անում չհասնել հաջորդ տանիք: Ժամանակի ընթացքում սկսում ես զգալ «ճիշտ» ռիթմը. ուշ ցատկել, եզրին մոտ վայրէջք կատարել ու չխուճապահարվել, երբ ամեն ինչ արագանում է:

Պրոցեդուրային քաղաք ու «անվերջ» գեյմփլեյ

Canabalt-ի քաղաքը գեներացվում է պրոցեդուրայով. ամեն անգամ, երբ խաղ ես սկսում, ալգորիթմը հավաքում է շենքեր, հեռավորություններ ու արգելքներ՝ ըստ կանոնների մի ամբողջ շարքի՝ հաշվի առնելով քո արագությունը:

Օրինակ, տանիքների արանքի ճեղքի առավելագույն չափը հաշվարկվում է որպես հերոսի ընթացիկ հորիզոնական արագության մոտ երկու երրորդ, ինչը թույլ է տալիս գոյատևել նույնիսկ մեկ արկղի հետ բախումից հետո ու ամեն դեպքում հասնել հաջորդ տուն:

Այս մոտեցումը նշանակում է, որ երկու նույնական վազք չի լինում. դու «քայլ առ քայլ» մտապահում ես մակարդակ, այլ ամեն անգամ կարդում ես ճանապարհը ընթացքի մեջ: Խաղը մակարդակների չի բաժանվում — սա մեկ անվերջ վազք է, որում բարդությունն աստիճանաբար մեծանում է, մինչ սխալ չես թույլ տալիս:

Ինչո՞վ է հիշվում խաղը

Canabalt-ը համարվում է անվերջ ռաններների ժանրը հանրայնացրած հիմնական խաղերից մեկը. պարզ մեկ կոճակի գեյմփլեյը, պրոցեդուրային մակարդակները, կարճ վազքները և «սեփական ռեկորդ կոտրել» շեշտադրումն ուժեղ ազդեցություն թողեցին ավելի ուշ բջջային ռաններների վրա:

Խաղն ընդգրկվեց «1001 Games to Play Before You Die» գրքում, որտեղ նշված է որպես օրինակ այն բանի, թե ինչպես մինիմալիզմը կարող է դառնալ դիզայնի ամենաուժեղ կողմը:

Ընդ որում, դասական բրաուզերային տարբերակում, որին մոտ է Elky-ի վերբերակը, չկան խանութներ, ներխաղային գնումներ, գլխարկներ, հերոսի ընտրություն կամ բարձրացման համակարգ. ուղղակի մեկ հերոս, մեկ քաղաք ու մեկ կոճակ: Ողջ խորությունը ծնվում է արագության, ցատկի ֆիզիկայի, պատահականորեն հավաքված քաղաքի ու քո սեփական ցանկության համադրությունից՝ «ևս մեկ անգամ փորձել ավելի հեռու վազել»:

Ինչպես խաղալ Canabalt?

Ջնջել: Բացատ, X, C

Որո՞նք են Canabalt-ի նպատակը և երբ է ավարտվում խաղը:

Նպատակն է վազել հնարավորինս հեռու՝ տանիքներով և շենքերի միջով, մինչև չընկնեք անդունդը կամ չզոհվեք մահացու խոչընդոտից, որից հետո խաղը ցույց է տալիս ձեր արդյունքը մետրերով։ Ավանդական իմաստով ավարտ չկա. սա անվերջ ռաններ է, և յուրաքանչյուր վազք ավարտվում է առաջին ճակատագրական սխալով։

Ի՞նչ կառավարում և գործողություններ կան Canabalt-ում:

Խաղացողը կառավարում է միայն ցատկը. կերպարն ավտոմատ կերպով վազում է, իսկ դուք կոճակի սեղմմամբ և պահելով որոշում եք ցատկի բարձրությունն ու երկարությունը։ Կայքում նկարագրված տարբերակում հիմնական ստեղն X-ն է, իսկ խաղի գաղափարն կառուցված է մեկ ճշգրիտ գործողության շուրջ՝ հնարքների ու կոմբինացիաների փոխարեն։

Կա՞ն արդյոք Canabalt-ում բոնուսներ, բարելավումներ կամ ներխաղային խանութ:

Canabalt-ի դասական տարբերակում չկան մետաղադրամներ, բոնուս-առարկաներ, բարելավումներ, խանութներ, գլխարկներ կամ կերպարի փոփոխություն. խաղն ամբողջությամբ կենտրոնացած է ցատկելու հմտության և արագության վերահսկման վրա։ Միակ «առաջընթացը» ձեր հեռավորության ռեկորդի աճն է և փորձի հետ ձևավորվող ռիթմի զգացողությունը։

Ինչո՞ւ է Canabalt-ը կարևոր խաղ համարվում ռաններների շարքում:

Canabalt-ը հաճախ անվանում են այն խաղը, որն օգնեց հանրայնացնել անվերջ ռաններների ժանրը. այն ցույց տվեց, թե ինչպես կարելի է մեկ կոճակի և պրոցեդուրային մակարդակների հիման վրա ստեղծել լարված ու ոճային փորձ։ «1001 Games to Play Before You Die» ժողովածուն ընդգրկվելը և տարբեր հարթակներում բազմաթիվ վերահրատարակումները ամրապնդեցին նրա կարգավիճակը՝ որպես նշանակալի ինդի-խաղ։

Ի՞նչն է Canabalt-ը դժվար դարձնում, եթե դրանում ընդամենը մեկ կոճակ կա:

Դժվարությունն աճում է կերպարի արագացման, ցատկի երկարության կախվածության արագությունից ու սեղմման տևողությունից, ինչպես նաև քաղաքի պրոցեդուրային գեներացիայի շնորհիվ, որը ձեր ընթացիկ վազքի համաձայն հարմարեցնում է բացերն ու խոչընդոտները։ Արկղերի հետ բախումները, փլուզվող հարթակները և շենքերի անսպասելի համակցությունները ստիպում են արձագանքել իրավիճակին «տեղում», իսկ սխալն ամենից հաճախ արժե ամբողջ վազքը։